Cả thiếu hụt và thừa canxi đều có thể gây hậu quả tiêu cực cho sức khỏe của trẻ. Khi được hỏi, nhiều phụ huynh có thể đơn giản trả lời rằng thiếu canxi sẽ ảnh hưởng đến chiều cao của trẻ, nhưng ít người biết rằng thừa canxi cũng là một nguyên nhân có thể dẫn đến tình trạng lùn.
1. Nguyên nhân gây ra thừa canxi ở trẻ em
- Thừa canxi là tình trạng nồng độ canxi trong cơ thể trẻ nhiều hơn mức bình thường, có thể tạo ra những ảnh hưởng tiêu cực đối với sức khỏe. Thừa canxi ở trẻ có thể xuất phát từ các nguyên nhân sau:
- Sử dụng canxi bổ sung mà không tham khảo ý kiến của bác sĩ: Việc sử dụng thực phẩm chức năng bổ sung canxi cho trẻ hiện nay là phổ biến với hy vọng tối ưu hóa chiều cao cho trẻ. Tuy nhiên, việc tự ý cho trẻ dùng mà không tham khảo ý kiến của bác sĩ có thể dẫn đến tình trạng thừa canxi.
- Chế độ dinh dưỡng không cân đối: Cho trẻ ăn quá nhiều thực phẩm giàu canxi có thể gây thừa canxi. Việc sử dụng quá mức sữa công thức bổ sung canxi và thay thế nước lọc hoàn toàn bằng sữa cũng là một thói quen không đúng mà nhiều bậc cha mẹ có thể áp dụng, làm tăng nguy cơ thừa canxi cho trẻ.
- Bệnh lý: Một số trường hợp thừa canxi có thể xuất phát từ các bệnh như lao, sarcoidosis, khiến nồng độ vitamin D trong máu tăng cao và kích thích hấp thụ canxi từ chế độ ăn, dẫn đến thừa canxi. Các bệnh như cường giáp cận giáp cũng có thể góp phần làm tăng canxi trong cơ thể trẻ.
- Yếu tố di truyền: Một số ít trường hợp thừa canxi ở trẻ là do yếu tố di truyền, khiến cho thụ thể canxi không hoạt động đúng cách, dẫn đến thừa canxi trong cơ thể.
2. Tác động của Thừa Canxi đối với Chiều Cao của Trẻ Em
Việc bổ sung canxi cho trẻ từ khi còn nhỏ là quan trọng để hỗ trợ phát triển xương và răng. Tuy nhiên, cách thức và liều lượng phù hợp để trẻ hấp thu tốt canxi không phải ai cũng biết. Nhiều bậc cha mẹ thường cho con sử dụng sữa hàm lượng canxi cao hoặc thực phẩm bổ sung canxi mà không hiểu rõ về tác động tiêu cực của thừa canxi đối với trẻ nhỏ. Liệu trẻ thừa canxi có gây hậu quả không?
Mặc dù canxi có vai trò quan trọng trong sự phát triển và hoàn thiện xương răng, nhưng thừa canxi ở trẻ em có thể mang đến nhiều rủi ro sức khỏe, như giảm hấp thu các khoáng chất khác như sắt, kẽm, magie, phospho, … dẫn đến tình trạng suy dinh dưỡng. Nếu tình trạng kéo dài, trẻ cũng có thể phải đối mặt với nguy cơ sỏi thận và các vấn đề vôi hóa khác. Điều lo ngại hơn, trẻ em thừa canxi có khả năng gặp vấn đề lùn, hiện tượng này có thể được giải thích như sau:
Khi trẻ mới sinh, chiều cao của chúng tăng lên nhờ quá trình cốt hóa sụn đầu các xương dài, làm cho các xương này dài ra. Trong giai đoạn này, khi xương chưa cốt hóa hoàn toàn, chúng vẫn có khả năng tiếp tục tăng trưởng chiều cao cho đến khoảng 25 tuổi.
Khi trẻ thừa canxi, hàm lượng canxi trong máu tăng cao và lượng canxi này được chuyển vào xương nhiều hơn. Điều này dẫn đến quá trình cốt hóa sụn không diễn ra tối ưu, khiến cho xương bị khoáng hóa sớm hơn, trở nên cứng và giới hạn sự phát triển chiều cao của trẻ. Do đó, ở những trường hợp trẻ em thừa canxi, nguy cơ bị lùn hoặc ngừng phát triển chiều cao là khá cao.
3. Phòng Ngừa Thừa Canxi ở Trẻ Em
3.1 Hiểu Rõ Nhu Cầu Khuyến Nghị
Để tránh tình trạng trẻ em thừa canxi, các bậc cha mẹ cần nắm rõ nhu cầu khuyến nghị về canxi cho con theo từng độ tuổi, nhằm bổ sung mức đúng và đủ. Theo bảng nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho trẻ Việt Nam năm 2016, việc bổ sung canxi theo các giai đoạn tuổi như sau:
- Từ 0-5 tháng tuổi cần 300 mg canxi/ngày.
- Từ 6-11 tháng tuổi cần 400 mg canxi/ngày.
- Từ 1-2 tuổi cần 500 mg canxi/ngày.
- Từ 3-5 tuổi cần 600 mg canxi/ngày.
- Từ 6-7 tuổi cần 650 mg canxi/ngày.
- Từ 8-9 tuổi cần 700 mg canxi/ngày.
- Trẻ từ 10 tuổi trở lên cần 1000 mg canxi/ngày.
3.2 Bổ Sung Canxi Theo Đặc Tính từng Độ Tuổi
- Đối với trẻ bú mẹ: Trẻ vẫn có thể nhận được lượng canxi từ sữa mẹ, do đó, mẹ cần duy trì chế độ ăn cân đối và giàu canxi. Đối với trẻ này, chỉ cần bổ sung thêm vitamin D để cải thiện hấp thụ canxi, đặc biệt là khi chuyển từ việc bú mẹ sang ăn dặm, nhằm tránh tình trạng thừa canxi.
- Trẻ ăn dặm: Trong giai đoạn này, thức ăn đa dạng được nạp vào cơ thể mỗi ngày. Không cần bổ sung canxi ngoài thức ăn, mà cần tập trung cung cấp đầy đủ và đa dạng các dinh dưỡng từ 4 nhóm chất: bột đường, chất đạm, chất béo, vitamin và khoáng chất, trong đó có canxi.
- Trường hợp trẻ có dấu hiệu thiếu canxi: Nếu trẻ có dấu hiệu thiếu canxi, cần thêm bổ sung từ thực phẩm chức năng, nhưng cần tìm kiếm sự tư vấn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để đảm bảo bổ sung canxi đúng cách, tránh thừa canxi.
Tóm lại, như thiếu canxi, thừa canxi ở trẻ cũng có thể gây hậu quả nặng nề cho sức khỏe. Quan trọng nhất là đảm bảo rằng trẻ được cung cấp chế độ ăn cân bằng, điều này cần sự hỗ trợ của bác sĩ và định kỳ kiểm tra sức khỏe. Cha mẹ không nên tự y áp dụng các loại thuốc hoặc chế phẩm tăng cường canxi mà không tư vấn chuyên gia, nhằm tránh nguy cơ thừa canxi đáng kể cho trẻ








